Marka Sınıflandırmasında Radikal Değişiklik

Türk Patent Enstitüsü markaların sınıflandırma usullerini belirleyen Nice Anlaşması ışığında hazırlanmış olan mal ve hizmetlerin sınıflandırma listesinde değişiklik için hazırlık yürütüyor.

En çok tescil talep edilen sınıflardan olan 35. sınıfın en çok tescil edilen bölümü olan son paragrafında yapılacak değişiklik ile ilgili olarak yazdığım yazıyı buradan inceleyebilirsiniz.

Marka Tescili Başvurusu Yaparken Sınıf Tespiti Nasıl Yapılır?

Önceki yazılarda da sık sık vurgu yapıyoruz Nice Sınıflandırma Sistemine. Türkiye'de marka tescili işlemleri yapılırken tescilin talep edildiği meslek alanı Uluslararası anlaşma ile belirlenmiş ve beş yılda bir revize edilen Mal ve Hizmet Sınıflandırma Tebliği'ne uyularak belirleniyor.

Nice Sınıflandırma Sistemi adını bu sistemin kabul edildiği Nice Anlaşması'ndan alıyor. Sınıflandırma Sistemine göre mallar ve hizmetler 45 ana sınıfa ayrılmıştır. İlk 34 sınıf ürünleri sonraki 11 sınıf ise hizmetleri tanımlar.

Marka tescili başvurusu yapacak olanlar bu liste içinde kendi meslek gruplarına uygun olan sınıfları (emtia) belirleyerek başvurularını yaparlar. Türkiye'de marka tesciline başvururken sınıfları tespit etme işi ile başka ülkelerde aynı tespitin yapılması biraz ayrışmakta. Bunu örnekleyerek daha kolay açıklayabiliriz.

"Johnnie Walker" uluslararası tanınmış bir alkollü içecek markasıdır. Kendisi içki üreticisi olup restaurant, cafe işletmeciliği yapmadığından (yada örnek için böyle varsayarsak) markasını sadece alkollü içecekleri kapsayacak şekilde 33. emtia sınıfında tescil eder. Fakat bu kadar büyük bir firmanın restaurant, cafe yada bar açamayacak bir firma olmadığını tahmin edeceğimiz için bir bar yada restaurant tabelası olarak gördüğümüzde yadırgamayız ve o firma olduğunu düşünerek hareket edebiliriz.

Burada "Johnnie Walker" bakımından bir sorun olacağı açıktır. Buna mani olabilmek için kendi meslek alanı ile benzer olacak diğer sınıfları da dikkate alması ilerisi için iyi bir tedbir olabilir. Fakat bu iş bu kadar basit olmuyor.

Türkiye'de bir marka tescil tarihinden sonra devamlı olarak beş yıl süre ile tescilli olduğu alanda kullanılmazsa markanın kullanılmadığı sınıfta iptali için dava açılabilir.

Ben yine de dava süreleri ve bir markanın peşine bu derece düşülmeyeceğini varsayarak sınıf tespiti yapılırken "benzer sınıf" kavramının dikkate alınmasını öneriyorum. Bir örnek vererek sınıfları nasıl belirlediğimizi gösterelim:

Bilgisayar ve yazılım alanında faaliyet gösteren bir firmanın marka tescili başvurusu yapacağını varsayalım. Firma bilgisayar donanım ve yazılımları üretip yada kendi markası ile ithal edip satmaktadır, ayrıca firmanın bir mağazası bulunmakta burada çeşitli markalı malzeme satışı yapılmaktadır. Mağazada teknik servis hizmeti de verilmektedir. Firmanın tescil başvurusu yaparken dikkate alacağı sınıflar:

9. sınıf bilgisayarlar, donanım ve yazılımları
35. sınıf mağazacılık hizmetleri, satış hizmetleri
37. sınıf makinaların (bilgisayarların) tesisi tamiri ve bakımı hizmetleri
42. sınıf bilgisayar hizmetleri (bilgisayar programcılığı, yazılımların tasarımı, kurulumu ve bakımı...)

Başvuruya hazırlanırken sınıfları en doğru şekilde tespit etmek için bir vekilden yardım almak her zaman büyük yarar sağlayacaktır.

MARKA SINIFLARI

Marka tescilleri bir sınıflandırma sistemi içerisinde yapılır. Sınıflandırma sistemine
"Markaların Tescili Amacıyla Mal ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırmasına ilişkin Nis Anlaşması" adından dolayı Nice sınıfları deniyor fakat biz Mal ve Hizmet Sınıfları diyebiliriz.

Sınıflandırma sistemine geçişimiz 1995 yılındadır. Bu tarihe kadar başvuru yapanlar tescil talep ettikleri mal ve hizmetleri tanımlayarak tescil başvurusu yaparken sınıflandırma sisteminin kabulü ile tanımlamaların önüne o tanımın yer aldığı yada ona en uygun karşılığın bulunduğu sınıf numarası konmaya başlandı.

Mal ve hizmet sınıfı listesi 1995 yılından itibaren beş yılda bir yeniden düzenlenerek güncellendi. İlk kabulünde 42 sınıftan oluşurken 2000 yılından itibaren 45 sınıflı bir listeye dönüştü.

Esasında basit bir liste olmasına rağmen zaman içinde meydana gelen değişikliklerle takibi zorlaşan bir durum oluştu. Beş yıllık periyotlarla yapılan değişiklikler neticesinde bazı mal yada hizmetler ya listeden çıkartıldı, yada listedeki yerleri değişti. Bu durum basit bir örnekle açıklamak gerekirse şu sonucu doğurdu:

Örnek: "optimum" markası 2000 yılından önce otelcilik hizmetlerinde (42. sınıf) tescilli olmuş olsun. 2000 yılında yapılan düzenleme ile sınıf listesi 42'den 45'e çıkarıldı ve 42. sınıfta bulunan otel motel konaklama hizmetleri 43. sınıfa aktarıldı fakat eski bülten ve gazetelerde ve piyasada önceden oluşturulmuş marka listelerinde bu dönüşüm yapılmadı.

Bir arama listesinde "optimum otel" denilerek yapılacak bir aramada artık 43. sınıf gözetilerek arama yapılacağından 42. sınıfta yeralan eski tescil görünmeyecek ve sanki marka tescilli değilmiş gibi bir durum ortaya çıkacak ama Türk Patent Enstitüsü bu düzeltmeyi kendi içinde yapmış olduğundan (onlar bile bu hataya düşebiliyor bir örneğine rastladık) yapılacak başvuruyu reddedecek.

Artık marka tescili başvurusu yapmadan önce tescil başvurusu yapacağınız meslek sınıfının önceki tebliğlerde nerelerde yer aldığını bilmeniz gerekiyor. Bu da bir vekil ile çalışma zorunluğunu daha da arttırıyor.

MARKA TESCİLİ PATLAMASI

Türk Patent Enstitüsü'nün en önemli hizmet alanı marka tescilleri. Diğer tescil başvuruları ile karşılaştırılamayacak ölçüde yoğun olarak marka tescili başvurusu yapılıyor. Yıllara yaygın istatistiklere baktığımızda istikrarlı olarak her yıl yapılan başvuru sayılarının arttığını görüyoruz.

Markalar aylık bültenlerle Türk Patent Enstitüsü tarafından duyuruluyor. Başvuru sayısı çok olduğu için yayınlanan markalar da çok oluyor. 5.000-6.000 arası marka yayınlanıyor ve yayınlanan markalar başvuru numaralarına göre sıralanıyor. Böyle olunca belirli bir meslek alanında yayınlanan markaları merak edenlerin bunu görmeleri zorlaşıyor. Örneğin; yayınlanan konfeksiyon markalarını merak eden bir tekstilci yayınlanan bültende bulunan konfeksiyon markalarını incelemek için 2.000-3.000 sayfalık bir bülteni baştan sona incelemek zorunda kalacaktır.

Bülten incelemelerine destek olabilmek için biz de optimumpatent.com'da marka tescili yayınlarını düzenlenmiş bültenlerle duyurmaya çalışıyoruz. Bizim bültenlerimizde markalar Nice Sınıflandırma Listesine uygun olarak süzülmüş şekilde yeralıyor.

Tabii hangi sınıf numarasının hangi meslek alanlarını temsil ettiğinin de bilinmesi gerekiyor. Bunun için de Marka sınıflarının bilinmesi gerekiyor.